Vanaf het jaar 2004
heeft de gemeente Leeuwarden in samenwerking met Omrin de strijd
aangeknoopt tegen het zwerfafval door middel van de
Himmelacties. Begonnen in de binnenstad van Leeuwarden, en
daarna uitgegroeid naar een evenement met ongeveer 8000 kinderen
verspreid over 6 gemeentes. Doelstelling is niet alleen een
schoner straatbeeld op korte termijn, maar een bewustwordingsproces
op langere termijn. De reacties op de Himmelwiken in Fryslân zijn
zeer positief, met name ook van de scholen
zelf.
Voorbereiding
Voor het slagen van
de schoonmaakactie is een aantal zaken
belangrijk. Enkele hiervan zijn: begin tijdig met de
voorbereidingen, communiceer over de actie, vergroot het draagvlak
voor de actie door verschillende partijen erbij te betrekken, en
zorg voor duidelijke afspraken en taakverdeling. Hieronder staan de stappen die worden doorlopen bij de opzet
van de schoonmaakactie:
1. bepaling doel en doelgroep
2. selectie en benadering
partners
3. taakverdeling en werkafspraken
4. vaststelling
datum en opstellen planningvoorbereidingen
5. voorbereiding en uitvoering actie
6. evaluatie en vervolgactiviteiten
De actie
zelf
De
leerlingen ontvangen op hun school het materiaal dat zij gebruiken:
handschoenen, grijpers, vuilniszakken, veiligheidshesjes
(eventueel) en labels met daarop de naam van de school en het
nummer van de groep. De labels worden gebruikt om per groep en per
school bij te kunnen houden hoeveel zwerfafval is ingezameld. Ook
kunnen de labels worden gebruikt voor een loterij, waarbij de
verdeling van prijzen wordt bepaald door middel van trekking van de
winnende lotjes.
Het is aan te raden de
opruimactie met wat spektakel officieel te laten openen door
een aansprekende figuur binnen de gemeente
(burgemeester of wethouder). Geef hierbij deelnemende leerlingen
ook een rol, door ze bijvoorbeeld symbolisch het eerste materiaal
in ontvangst te laten nemen. Nodig behalve de pers, voor deze
opening ook de betrokken organisaties uit en
vertegenwoordigers van de deelnemende scholen.
Houdt tijdens de actie altijd de veiligheid van de
deelnemers in het oog. Gebruik bijvoorbeeld speciale hesjes die
door felle kleuren opvallen in het gewone verkeer. Geef ook vooraf
instructies aan de deelnemende leerlingen waar zij op moeten
letten. Maak duidelijk wat ze moeten doen met injectienaalden, glas
en andere gevaarlijke zaken die ze vinden.
Om de deelnemende leerlingen te belonen voor hun
inspanningen, kunnen zij een aandenken krijgen. De Stichting Nederland Schoon heeft een
uitgebreid assortiment aan geschenkjes beschikbaar en het is zeker
de moeite waard om ze te benaderen met de vraag of zij artikelen
willen doneren of tegen een gereduceerd tarief
willen leveren. Daarnaast kunnen de medewerkende organisaties een
duit in het zakje doen en natuurlijk is hier een rol weggelegd voor
de sponsors.