Zwerfafval, dat pakken we samen op!
De gemeente Soest is in 2007 van start gegaan met het plusproject zwerfafval. Doel van dit project was om in de periode van 2007-2009 de inzet op zwerfafval te verbeteren en dit goed zichtbaar te maken aan de bewoners van de gemeente Soest. Om dit te kunnen bereiken heeft de gemeente verschillende projecten en initiatieven opgezet en uitgevoerd.

Zo dragen alle deelnemende partijen die betrokken zijn bij de aanpak van zwerfafval de gezamenlijke boodschap uit: Zwerfafval. Dat pakken we samen op. Deze slogan staat onder andere op de veiligheidshesjes van de medewerkers van Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) en Eenfors. 

Beheer
Binnen het project aanpak zwerfafval is de werkgroep beheer van start gegaan. In de werkgroep wordt samengewerkt met het RMN en Eemfors. De drie organisaties hebben elk hun eigen taak en verantwoordelijkheid. De werkgroep is aan de slag gegaan om helder in beeld te krijgen wat er door de verschillende partijen aan inspanning wordt geleverd. Hierbij is gekeken naar beleid, financiën, werkmethoden en inzet van materiaal en materieel. Ook is er een eerste verkenning geweest om knelpunten in het beheer op tafel te krijgen.  

Voorzieningen
Aan de hand van het in kaart brengen van de vullingsgraad van de afvalbakken en de leidraad 'Afvalbakken in de openbare ruimte' is er een plan gemaakt voor de herinrichting van de buitenruimte met afvalbakken. Het plan richt zich met name op de knelpunten waarop ze actie gaan ondernemen. Dit gebeurt per wijk. Een aantal aandachtsgebieden zijn apart opgenomen zoals schoolroutes, markten, buurtwinkels en fietspaden die Soest en Soesterberg doorkruisen. Om meer draagvlak voor het plan te krijgen wordt het aan wijkbeheerteams en dorpbeheerteam voorgelegd.  

Monitoring
Er is een nieuwe meetmethode voor zwerfafval geïmplementeerd in de openbare ruimte. Ten eerste is de gemeente opgedeeld in verschillende meetlocaties. Daarna zijn de eerste metingen verricht. Hierbij is gebruik gemaakt van pda's.  Op deze wijze is de beeldkwaliteit van de openbare ruimte inzichtelijk gemaakt. De meetmethode is opgezet aan de hand van de landelijke  Handreiking beleidsmonitoring zwerfafval voor gemeenten van SenterNovem.

Communicatie
De gemeente had de volgende doelen met de inzet van communicatiemiddelen:
1. bewoners hebben meer zicht op de acties van de gemeente.
2. bewoners hebben een positief beeld van de gemeente met betrekking tot de aanpak van zwerfafval
Om deze doelen te behalen heeft de gemeente de volgende instrumenten ingezet:

De Kroon
De Kroon is een onderscheiding die met veel vertoon uitgereikt wordt. De Kroon is in de loop van het project 6 keer uitgereikt. 

E-news
De digitale nieuwsbrief is in totaal 5 keer uitgebracht.

Persmomenten en - berichten
De gemeente heeft zoveel mogelijk persmomenten gezocht. Naast de Kroon en E-news zijn er 6 events georganiseerd.

Campagne 'Schoon Genoeg' 
2 keer per jaar wordt gemeten hoe schoon de wijken zijn. De resultaten worden vertaald in een rapportcijfer, die langs de wegen bij de wijken te zien zijn. Onder het motto; 'Schoon genoeg van zwerfvuil' zijn de 40 borden langs de weg geplaatst. Deze borden waren een aantal weken te zien. 

Naast de borden is er ook een folder gemaakt, waarin precies staat wie wat doet en kan doen. Als dank voor hun actieve rol ontvingen de leerlingen van de Ludgerusschool 60 veiligheidshesjes van de wethouder.

"Met zo'n hesje zijn jullie altijd duidelijk zichtbaar", zei de wethouder, "dan ziet iedereen hoe goed jullie bezig zijn en zijn jullie ook lekker veilig." Lees hier meer over de rapportcijfers in de verschillende wijken van Soest.

Conclusies 
Eén van de belangrijste doelen was om het probleem van zwerfafval meer onder de aandacht te brengen en meer bekendheid te geven. Deze doelstelling is bereikt. Het onderwerp zwerfafval is veelvuldig onder de aandacht geweest en heeft een positieve uitwerking op de burgers gehad. Daarnaast is gebleken dat Soest gedurende het project meetbaar schoner is geworden.

Vervolgacties
Ook na het plusproject blijft de gemeente actief om zwerfafval blijvend onder de aandacht te brengen.
Op het gebied van beheer:
- integraal beheer op basis van een beeldbestek wordt in de gehele gemeente ingevoerd
- om de onderlinge samenhang tussen groepen bewoners te bevorderen wordt er in een wijk een participatieproject opgezet.
- beeldbestek zwerfafval in het groen met ingang van 2011 wordt ingevoerd
Op het gebied van monitoring:
- beleidsmonitoring en maandelijkse kwalitetscontroles worden in de dagelijkse bedrijfsvoering ingevoerd
- terugkoppelen van resultaten uit de beleidsmonitoring aan de bewoners
- het uitbreiden van de maandelijkse kwaliteitscontroles met andere kwaliteitsaspecten.
Op het gebied van communicatie:
- deelname aan de voorjaarsacties en de vuurwerkacties
- bij vervolgacties duidelijke persmomenten benutten
- ieder half jaar aandacht geven aan de beleidsmonitoring dmv de rapportcijfers op de borden in de wijk te plaatsen en hierover communiceren in de plaatselijke pers.

Aanbevelingen voor andere gemeenten
Op het gebied van projectmanagement:
- investeer in een gedegen voorbereiding
Op het gebied van beheer:
- streef naar 1 aannemer voor het schoonhouden van de openbare ruimte. Dit scheelt afstemmingsproblemen en vragen over de regiorol van de gemeente. Samenwerking tussen verschillende aannemers is lastig.
Op het gebied van voorzieningen:
- de leidraad afvalbakken is erg theoretisch. Met gezond verstand kom je al een eind.
- betrek bewoners bij plaatsing en verplaatsing van afvalbakken.
Op het gebied van monitoring:
- de handreiking monitoring is goed toe te passen.
- kies bij de indeling van meetlocaties voor logische vakken in plaats van rastervakken omdat bij de metingen de indeling in logische vakken veel voordeel oplevert
- voer het digitaal monitoringssysteem in omdat hiermee de ontwikkeling van beheersaspecten zoals zwerfafval en andere zaken objectief kan worden onderbouwd.
Op het gebied van communicatie:
- creëer persmomenten om de beleving van de inwoners te beïnvloeden.
- benader bewoners hierbij positief

Wilt u meer lezen over het plusproject van de gemeente Soest?  Download dan onderaan deze pagina het plan van aanpak, het communicatieplan of het eindrapport.