In Katwijk heeft er een verschuiving plaatsgevonden van het aanbieden van voorzieningen (afvalbakken etc.) naar het voorkomen van zwerfafval, bijvoorbeeld door acties gericht op  handhaving en participatie. De specifieke aanpak per wijk die Katwijk hanteert, resulteerde in vijf afzonderlijke plannen van aanpak: voor elke wijk één. Katwijk richt zich op drie modules in haar zwerfafvalaanpak: monitoring, participatie en communicatie. Deze modules sluiten aan bij het speerpunt van het project, namelijk een aanpak die aanluit bij de wijkspecifieke situatie en de inzet en beleving van burgers.

Monitoring
De nulmeting die uit het basisproject voortvloeide werd als uitgangspunt benut om de stand van zaken op het gebied van zwerfafval structureel te meten. Naast objectieve cijfers over de vervuilingsgraad, zijn ook subjectieve gegevens gemeten: vinden inwoners van Katwijk zwerfafval een probleem en hoe waarderen zij de inspanningen van de gemeente om zwerfafval aan te pakken?  De inzet van monitoring is tweeledig: Enerzijds dient het als instrument voor prestatiemeting: de effectiviteit van het zwerfafvalbeleid wordt zichtbaar. Anderzijds is het ook een aangrijpingspunt voor de betrokkenheid van de toezichthouders bij het kwaliteitsniveau in hun wijk.

Bekijk hier de zwerfafvalmonitor 2007 voor meer informatie over monitoring in Katwijk.

Participatie
Om te voorkomen dat zwerfafval ontstaat, zet Katwijk in op de participatie van burgers. Sommige gebieden, zoals winkelcentra worden dagelijks schoongemaakt, maar vervuilen zo snel, dat vaker schoonmaken (bijna) niets uithaalt. Preventie biedt hiervoor een uitkomst. Katwijk wil tevens haar burgers graag betrekken bij het ontwikkelen en verbeteren van het zwerfafvalbeleid. Burgers participeren in het beleid op wijkniveau en in het opruimen en/of het voorkomen van zwerfafval in de eigen leefomgeving. Een concreet voorbeeld van een actie gericht op participatie is de opruimactie die op 25 mei werd gehouden op de Gaspard de Colignyschool. 135 Leerlingen trokken er op uit om in de omgeving van de school zwerfafval te verwijderen. Alle basisscholen in Katwijk krijgen tevens bezoek van 'Koos de Vuilnisman (www.natuuravontuur.nl).' In een wervelende en interactieve les laat 'Koos de Vuilnisman' de leerlingen op speelse wijze in aanraking komen met onderwerpen als zwerfafval en recycling. 

Klik hier voor een artikel over Koos de Vuilnisman.

Communicatie
Katwijk maakt gebruik van diverse communicatieactiviteiten, bijvoorbeeld de bekendmaking van de resultaten van de zwerfafvalmeting, de verkiezing van het Schoonste Strand van Nederland en publiciteit rond opruimacties. Zo gaat er bij bijna alle opruimacties van de gemeente Katwijk een persbericht uit. Een voorbeeld hiervan is de opruimactie van de Gaspard de Colignyschool. Uit ervaring blijkt deze vorm van communicatie goed te werken, het effect van een opruimactie is veel groter als een stukje tekst in de krant staat. Een kort gesprekje met een schooldirecteur of leerkracht is meestal al voldoende om wat 'couleur locale' in een krantenartikel te krijgen. In zo'n artikel wordt tevens gewerkt met citaten. Kranten kunnen hier gebruik van maken en hoeven niet altijd zelf met een school of wethouder te praten.

Een ander zeer succes middel tegen zwerfafval rondom verzamelcontainers in de Eikenlaan bleek een folder die de gemeente verspreidde onder de bewoners. In de Eikenlaan was het vaak een zooitje, vooral rondom de afvalverzamelcontainers. Via een folder werd duidelijk naar buurtbewoners gecommuniceerd dat wangedrag niet langer getolereerd wordt en er extra handhaving  plaatsvindt. Als aanvulling op de folder werd er gebruik gemaakt van free publicity in de plaatselijke media. Deze vorm van communicatie bleek een succes: het zwerfafval rond de verzamelcontainers werd onmiddellijk minder en het positieve effect van de folder was van blijvende aard. Bekijk hier de folder en een persbericht rondom de activiteiten in de Eikenlaan.

Meer weten over de aanpak van Katwijk? Bekijk hier het eindrapport van de gemeente Katwijk.