Zelf aan de slag met zwerfafval? Vind het wiel niet opnieuw uit!

Maak uw aanpak tot een succes en leer van de voorbeelden uit de praktijk. In de kennisbank vindt u meer dan honderd voorbeelden van succesvolle projecten. Ook vindt u hier handige instrumenten, zoals bijvoorbeeld onderzoeken, rapporten, handreikingen en andere publicaties. Kortom in de kennisbank vindt u alle hulpmiddelen die u direct kunt gebruiken bij uw eigen lokale zwerfafvalaanpak. Ontdek het zelf!

Klik op het onderwerp waar u mee aan de slag wilt gaan.

Of zoek op trefwoord:

Instrumenten

Downloads

Afvalbakken (4)
- Afvalbakken in verschillende soorten en maten
  U kunt hier enkele links vinden naar het aanbod aan afvalbakken. Het overzicht is niet volledig, maar geeft u wel een beeld van de mogelijkheden die worden aangeboden. Het is aan u zelf om te bepalen welke afvalbak het meest voldoet aan de voorwaarden die u eraan stelt. Lees verder >
- Afvalbakkenmatrix
  Fabrikanten en leveranciers van afvalbakken hebben voor het maken van een goede keuze de "Afvalbakkenmatrix" samengesteld. Lees verder >
- Leidraad afvalbakken in de openbare ruimte
  De publicatie 'Afvalbakken in de openbare ruimte' is een leidraad voor de vormgeving, plaatsing, lediging en het onderhoud van afvalbakken in de openbare ruimte. Met deze leidraad krijgt u eenvoudig inzicht in uw huidige voorzieningen en richtlijnen voor verbeteringen. Lees verder >
- Rapport: Onderzoek naar piekbelasting
  Onderzoek naar piekbelasting van zwerfafval in stadscentra, winkelcentra en drukke winkelstraten. Download bestand >
Beleid en organisatie (9)
- Basishandreiking aanpak zwerfafval
  Als gemeente speelt u een cruciale rol bij het voorkomen en bestrijden van zwerfafval. Maar hoe pakt u het aan? Wat kunt u doen, en wat beter laten? Deze handreiking wijst u in zeven stappen de weg. Het is dé basis voor uw zwerfafvalaanpak. Download bestand >
- Handreiking Aanpak vuil op straat
  Vuil op straat is van invloed op de leefbaarheid in de wijken. Daarom heeft de directie Wijken van het ministerie van BZK de VROM-Inspectie een handreiking ‘Aanpak van vuil op straat’ laten opstellen. De handreiking biedt een praktisch overzicht van instrumenten en maatregelen die betrokkenen in de wijken kunnen gebruiken om deze vorm van overlast tegen te gaan. Download bestand >
- Handreiking uniforme beleidmonitor
  Met een adequate, systematische monitoring volgt u de zwerfafvalsituatie in uw gemeente op de voet, zodat u uw aanpak waar nodig tijdig kunt bijsturen. Deze handreiking wijst u de weg naar een goed bruikbare uniforme monitoringsmethodiek. Download bestand >
- Invulversie kostencalculatiemodel
  Download het excel-bestand. Download bestand >
- Kennisgids jongeren en zwerfafval
  Een handreiking waarmee wijkwerkers, reinigings-, beleids- en communicatiemedewerkers bij gemeenten en bv. conciërges bij scholen praktische handvatten krijgen aangereikt voor het oplossen van afvalproblemen op ‘jongerenhotspots’. Download bestand >
- Kosten calculatiemodel en rekenblad
  Wat zijn de gemeentelijke kosten voor straatreiniging en zwerfafvalbestrijding? Inzicht in deze kosten zijn nodig voor een adequate zwerfafvalaanpak. Het Kostencalculatiemodel biedt u een methodiek om de kostenvan straatreiniging en zwerfafvalbestrijding op uniforme wijze in kaart te brengen. Download bestand >
- Quickscan gemeentelijke zwerfafvalaanpak
  Hulpmiddel bij het ontwikkelen van een duidelijke en samenhangende strategie, een goede organisatorische verankering en een doelgerichte uitvoering. Dit instrument helpt bij het creëren van een complete en volwaardige beleidscyclus (formuleren, uitvoeren, meten, bijsturen). Bestaat uit toelichting, vragenlijst en diagnose. Download bestand >
- Rapport kostenonderzoek zwerfafval Nederland
  Het rapport kostenonderzoek zwerfafval Nederland bevat de uitkomsten van het onderzoek naar de totale kosten van preventie en verwijdering van zwerfafval, en start met de presentatie van de raming van de totale kosten. Download bestand >
- Start de quick-scan
  De Quickscan is een instrument waarmee u zelf uw zwerfafvalaanpak kan beoordelen. Online instrument. Lees verder >
Communicatie (13)
- After Action Review zwerfafval
  Een bruikbare methode voor het aanpakken van zwerfafval bij evenementen. Download bestand >
- Bijplaatsing van afval - Inventarisatie
  Bijplaatsing van afval naast bestaande (ondergrondse) afvalbakken wordt al snel zwerfafval doordat het verwaait of dieren de zakken openmaken. Er is inventariserende onderzoek gedaan naar de specifieke oorzaken, oplossingen en mogelijke aanpakken. Wilt u meer lezen over dit onderzoek? Download het rapport onderaan deze pagina. Of neem deel aan het thematraject Bijplaatsing. Download bestand >
- Bijplaatsing van afval - Veelbelovende maatregelen
  Bijplaatsing van afval naast bestaande (ondergrondse) afvalbakken wordt al snel zwerfafval doordat het verwaait of dieren de zakken openmaken. Naast een inventaristaie zijn enkele maatregelen getest bij zeven gemeenten in de praktijk. Wilt u meer lezen over deze onderzoeken? Download het rapport over de veelbelovende maatregelen onderaan deze pagina. Of neem deel aan het thematraject Bijplaatsingen. Download bestand >
- De communicatiewijzer
  Handreiking communicatie zwerfafval. In 7 stappen naar een succesvol communicatieplan. Download bestand >
- Drieluikfolder actieprogramma Gemeente Schoon
  Download bestand >
- Gedragscode streetmarketing
  Een gedragscode voor alle marketingactiviteiten die plaatsvinden binnen de openbare ruimten. Download bestand >
- Handreiking Aanpak vuil op straat
  Vuil op straat is van invloed op de leefbaarheid in de wijken. Daarom heeft de directie Wijken van het ministerie van BZK de VROM-Inspectie een handreiking ‘Aanpak van vuil op straat’ laten opstellen. De handreiking biedt een praktisch overzicht van instrumenten en maatregelen die betrokkenen in de wijken kunnen gebruiken om deze vorm van overlast tegen te gaan. Download bestand >
- Kennisgids jongeren en zwerfafval
  Een handreiking waarmee wijkwerkers, reinigings-, beleids- en communicatiemedewerkers bij gemeenten en bv. conciërges bij scholen praktische handvatten krijgen aangereikt voor het oplossen van afvalproblemen op ‘jongerenhotspots’. Download bestand >
- Kritieke succesfactoren campagnes
  Door onder andere interviews en workshops zijn kritieke succesfactoren en lessen uit de praktijk verzameld, vastgelegd en verspreid. In dit verslag leest u meer over campagnes. Wellicht staat er een tip of idee in dat u verder kan helpen. Download bestand >
- Oplossingen en oorzaken roken gerelateerd afval
  Bijlage van de gids preventie roken gerelateerd afval. Een overzicht van mogelijke oplossingen en oorzaken. Download bestand >
- Preventie rokengerelateerd zwerfafval
  In deze gids leest u wat u als gemeente en horeca-onderneming sámen kunt doen om de overlast van peuken rond cafés, restaurants, discotheken, snackbars en andere horecabedrijven te voorkomen of te beperken. Download bestand >
- Rapport: roken gerelateerd afval
  Het rapport beschrijft aan de hand van een 12-tal vragen de resultaten en ontwikkelingen in Nederland ten aanzien van het rokengerelateerde afval, één jaar na invoering van het rookverbod in de horeca (juli 2008). Download bestand >
- Voorkomen bijplaatsingen in Almere
  In dit rapport wordt een onderzoek beschreven wat betrekking heeft op het terugdringen van het bijplaatsen van afval bij afvalcontainers. Hierbij is gekeken of het toepassen van bepaalde interventiestrategieën gebaseerd op sociaal psychologische mechanismen ook daadwerkelijk in de praktijk een afname van bijplaatsing tot gevolg kunnen hebben. Download bestand >
Gebieden en wijken (8)
- 10 tips voor uw winkelgebied
  De 10 meest voorkomende problemen en oplossingen voor zwerfafval in winkelgebieden (gebaseerd op 38 quick scans gehouden in 2009) Download bestand >
- Bestrijding van zwerfafval op OV-haltes
  Dit rapport bevat bevindingen en conclusies van een studie naar het bestrijden van zwerfafval op stationspleinen en OV-haltes. Download bestand >
- Handhaven in de praktijk: stations- en OV-gebied
  De handhaving is specifiek gericht op het gedrag van reizigers in het openbaar vervoer. In de aanpak wordt onderscheid gemaakt tussen grotere stationsgebieden, kleine stationsgebieden en OV-haltes. Download bestand >
- Receptenboek voor een schone wijk
  In dit boekje vindt u 23 leuke, effectieve en inspirerende manieren om zwerfafval tegen te gaan. Want, hoe voorkom je dat afval op straat belandt? De afgelopen jaren zijn door gemeenten, woningcorporaties, waterschappen en vele anderen projecten gestart om het gedrag van mensen te beïnvloeden en om bewoners bewust te maken van het zwerfafvalprobleem. Download bestand >
- Wijkscan Zwerfafval Format eindrapport
  Download bestand >
- Wijkscan Zwerfafval Handleiding
  De wijkscan is een praktisch instrument waarmee de problematiek rondom zwerfafval in een bepaald gebied nauwkeurig en systematisch in kaart wordt gebracht samen met de betrokkenen in de wijk. U kunt hier de Handleiding downloaden. Download bestand >
- Wijkscan Zwerfafval Invulformulieren
  Download bestand >
- Zwerfafval? Niet in mijn gebied!
  Boekje voor beheerders van natuur- en waterschappen met tips voor schone natuur en recreatie. Download bestand >
Handhaving (13)
- Handhaven in de praktijk: bedrijventerreinen
  Deze factsheet handhaving richt zich op de aanpak van zwerfafval op de kleinere bedrijventerreinen. Hiervoor kunnen twee doelgroepen worden onderscheiden, de bedrijven zelf (en het personeel dat daar werkt) en de bezoekers: klanten, leveranciers, vertegenwoordigers, et cetera. Download bestand >
- Handhaven in de praktijk: hangjongeren
  Deze factsheet handhaving richt zich op een aanpak gericht op de doelgroep hangjongeren. Dit zijn jongeren die de basisschool zijn ontgroeid (vanaf 12 jaar). Deze jongeren hangen buiten schooltijden rond bij onder andere winkelcentra, speelplaatsen, in het park, bij skatebanen, et cetera. Download bestand >
- Handhaven in de praktijk: markten en evenementen
  Deze factsheet reikt u handvatten aan voor de inzet van handhaving tijdens markten en evenementen. Download bestand >
- Handhaven in de praktijk: natuur/recreatiegebieden
  De handhaving is specifiek gericht op het gedrag van mensen die buiten recreëren: wandelaars, joggers, mountainbikers, strandbezoekers, et cetera. Er kan hierbij onderscheid gemaakt worden in lokaal recreëren (op één plek) en mobiel/actief recreëren. Download bestand >
- Handhaven in de praktijk: scholieren
  Bij scholen en hun directe omgeving ligt er vaak veel zichtbaar zwerfafval. Wat de meest effectieve aanpak is met betrekking tot handhaving, verschilt per soort onderwijs: basisonderwijs, voortgezet onderwijs en hoger onderwijs. Deze factsheet helpt u verder. Download bestand >
- Handhaven in de praktijk: winkelgebieden
  Handhaving in de winkelgebieden kent twee duidelijk gescheiden doelgroepen: ondernemers en winkelend publiek. Beide vereisen een eigen aanpak. Maar voor beide doelgroepen geldt dat een combinatie van preventieve en repressieve handhaving tot goede resultaten leidt. Download bestand >
- Handhavingsdag: Brief aan winkelier
  Download bestand >
- Handhavingsdag: Handleiding publiek
  Download bestand >
- Handhavingsdag: Handleiding winkeliers
  Download bestand >
- Handhavingsdag: Instructie voor gesprek met publiek
  Download bestand >
- Handhavingsdag: Instructie voor gesprek met winkeliers
  Download bestand >
- Handhavingsdag: Voorbeeld advertentie
  Download bestand >
- Routeplanner handhaving op zwerfafval
  Hoe zet u een strategie uit die echt tot ‘schoner’ gedrag leidt? Hoe voert u die uit? En hoe sluit u de handhaving aan op de andere onderdelen van uw zwerfafvalaanpak, zoals preventie en reinigen? Deze Routeplanner wijst u de weg naar een handhavingsaanpak die tot de gewenste resultaten leidt. Download bestand >
Inrichten (4)
- Gedragscode streetmarketing
  Een gedragscode voor alle marketingactiviteiten die plaatsvinden binnen de openbare ruimten. Download bestand >
- Handreiking Schoon
  In de Handreiking Schoon worden vragen beantwoord vanuit praktijk kennis en ervaring met beheer openbare ruimte. Download bestand >
- Leidraad afvalbakken in de openbare ruimte
  De publicatie 'Afvalbakken in de openbare ruimte' is een leidraad voor de vormgeving, plaatsing, lediging en het onderhoud van afvalbakken in de openbare ruimte. Met deze leidraad krijgt u eenvoudig inzicht in uw huidige voorzieningen en richtlijnen voor verbeteringen. Lees verder >
- Ontwerpwijzer zwerfafval
  Online tool met ontwerp- en beheertips voor de openbare ruimte met minder zwerfafval. Het is een zelfscan die bestaat uit een encyclopedie en een checklist. De encyclopedie is een verzameling van factsheets met informatie over de inrichting en het beheer. Met de checklist toetst u uw eigen plannen voor de openbare ruimte op de reinigbaarheid en het voorkomen van zwerfafval. Lees verder >
Landelijke Opschoondag (5)
Monitoring (5)
- Handreiking uniforme beleidmonitor
  Met een adequate, systematische monitoring volgt u de zwerfafvalsituatie in uw gemeente op de voet, zodat u uw aanpak waar nodig tijdig kunt bijsturen. Deze handreiking wijst u de weg naar een goed bruikbare uniforme monitoringsmethodiek. Download bestand >
- Hulpmiddel: informatieblad
  Werkwijze meten in het veld (stappenplan). Download bestand >
- Hulpmiddel: meetformulier
  Meetformulier (invulformulier) monitoring zwerfafval. Download bestand >
- Nederland is schoner dan u denkt
  In dit boekje leest u de uitkomsten van de drie onderzoeken uit 2008: de objectieve metingen, de beleving door burgers en het onderzoek naar de verschillen tussen beleving en werkelijkheid. Download bestand >
- Nederland steeds schoner
  In dit boekje leest u de uitkomsten van de drie onderzoeken uit 2009: de objectieve metingen, de beleving door burgers en het onderzoek naar de verschillen tussen beleving en werkelijkheid. Download bestand >
Participatie (8)
- Binden aan zwerfafval
  Samen met bedrijven, instellingen en burgers zwerfafval aanpakken. In deze handreiking leest u hoe gemeenteambtenaren samenwerkingsverbanden kunnen creëren met lokale bedrijven, instellingen en burgers. Download bestand >
- Participatieladder
  Een model waarin de verschillende soorten samenwerking tussen gemeente en burger wordt weergegeven. Van informeren en raadplegen tot co-produceren en meebeslissen. Download bestand >
- Samen met burgers zwerfafval aanpakken
  Het hoe en waarom van samenwerking in de strijd tegen zwerfafval. hoe krijgt u uw inwoners gemotiveerd om mee te werken? Door met hen samen te werken. Een dergelijke samenwerking kan op veel manieren. Hoe u dat kunt aanpakken, leest u in deze publicatie. Download bestand >
- Samenwerkingscreator I
  Procesnotitie Samenwerkingscreator Leefbaarheid Download bestand >
- Samenwerkingscreator II
  Werkdocument Samenwerkingscreator Leefbaarheid Download bestand >
- Wijkscan Zwerfafval Format eindrapport
  Download bestand >
- Wijkscan Zwerfafval Handleiding
  De wijkscan is een praktisch instrument waarmee de problematiek rondom zwerfafval in een bepaald gebied nauwkeurig en systematisch in kaart wordt gebracht samen met de betrokkenen in de wijk. U kunt hier de Handleiding downloaden. Download bestand >
- Wijkscan Zwerfafval Invulformulieren
  Download bestand >
Reiniging (14)
- Eindrapport veegmachines
  Download bestand >
- Handreiking resultaatgericht reinigen
  Resultaatgerichte reiniging sorteert veelal meer effect en is ook efficienter en flexibeler te hanteren dan frequentiegericht reinigen, zo blijkt. In deze bondige Handreiking Resultaatgericht reinigen leest u hoe u probleemloos stap voor stap omschakelt naar deze succesvolle aanpak. Download bestand >
- Handreiking Schoon
  In de Handreiking Schoon worden vragen beantwoord vanuit praktijk kennis en ervaring met beheer openbare ruimte. Download bestand >
- Kleine veeg- en zuigmachines
  Inventarisatie van de mogelijkheden van het inzetten van kleine veeg- en zuigmachines bij het terugdringen van zwerfafval Download bestand >
- Kritieke succesfactoren resultaatgericht reinigen
  Tijdens een workshop zijn zes kritieke succesfactoren (KSF) benoemd en uitgewerkt die bij het implementeren van resultaatgericht reinigen binnen een gemeente een rol spelen. De uitkomsten van deze workshop is een aanvulling op, en verdere verdieping van de handreiking resultaatgericht reinigen. Download bestand >
- Littering and streetcleansing
  Hoe grote en kleine Europese steden zorgen voor een schone leefomgeving. Engelstalig rapport. Download bestand >
- Matrix veeg- en zuigmachines
  Een overzicht van veeg- en zuigmachines met bijbehorende specificaties. Download bestand >
- Meer resultaat met veegmachines (onderzoek)
  Onderzoek naar de effectiviteit van het vegen met veegmachines. Antwoord op vele vragen: Wordt er wel op de juiste manier geveegd? Wordt het juiste materieel ingezet? Met welk doel wordt er geveegd? Is er voldoende capaciteit? Welke veegsystemen zijn er op de markt? Welke verbeteringen zijn er mogelijk? Download bestand >
- Onderzoek: Stimuleren Resultaatgericht werken
  Een onderzoek naar de stand van zaken met betrekking tot resultaatgericht werken bij het beheersen van zwerfafval en de mogelijkheden om dit te stimuleren. Lees verder >
- Rapport Kostencalculatiemodel reiniging gemeenten
  Als onderdeel van het project “de gemeentelijke zwerfafvalaanpak in kaart” is in opdracht van Agentschap NL een calculatieschema ontwikkeld om de gemeentelijke kosten voor straatreiniging en voor het opruimen van zwerfvuil op uniforme wijze in beeld te kunnen brengen. Download bestand >
- Rapport Veger
  VErbeterinstrument GEmeentelijk Reinigingsmanagement Download bestand >
- Rapport: Bijplaatsing afval
  'Bijplaatsen van afval' wordt gezien als oorzaak voor het onstaan van afval. Het rapport geeft inzicht in de achtergronden en oorzaken van bijplaatsing. Daarnaast leest u oplossingen een aanpakken om het bijplaatsen van afval te bestrijden. Download bestand >
- Rapport: Zichtbaar reinigen
  In dit rapport wordt gepresenteerd wat zichtbaar reinigen inhoudt en welke initiatieven Nederland op het gebied van “zichtbaar reinigen” kent en voor zover bekend welke resultaten worden geboekt. Download bestand >
- Tegel tegen kauwgum
  Download bestand >
Vuurwerk (1)
- Vuurwerkafval ideeëngids
  Praktische ideeëngids voor gemeenten in de strijd tegen vuurwerkafval. In de gids vindt u tips en mogelijke maatregelen voor een brede aanpak van vuurwerkafval in uw gemeente. Download bestand >

Praktijkvoorbeelden

Project toevoegen

Gebieden

Doelgroepen

Middelen

Actieve gemeenten

Bekijk op de kaart welke gemeenten actief zijn met zwerfafval

Bekijk kaart